Obiad

Sen o obiedzie w tradycji interpretacyjnej odnosi się do wspólnoty, która ma swój stały czas. Obiad różni się od innych posiłków tym, że jada się go o określonej porze i zwykle nie samemu - trzeba się na niego zjawić, a spóźnienie wszyscy zauważają. Odczyt zależy przede wszystkim od tego, kto siedział przy stole i czy śniący miał tam swoje miejsce.

Obiad z rodziną we śnie

Wspólny obiad w sennikach uchodzi za obraz porządku, który działa - wszyscy są na miejscu i nikt nikogo nie szuka. Przekaz czyta ten wariant spokojnie, często jako tęsknotę za czasem, w którym takie spotkania były oczywistością.

Skład przy stole kieruje interpretacją. Rodzina w pełnym komplecie odnosi się do poczucia przynależności, osoby, których tam nigdy nie było - do łączenia dwóch światów, a zmarli obecni jak za życia należą do typowych obrazów pamięci i nie wiążą się z żadną przestrogą.

Obiad u obcych ludzi

Siedzenie przy cudzym stole odnosi się w interpretacji do wchodzenia w nowe środowisko. Istotne jest, czy śniący wiedział, jak się zachować: swoboda odnoszona była do przyjęcia, a niepewność co do sztućców albo zasad - do poczucia, że nie zna się jeszcze cudzych reguł.

Zimny obiad

Jedzenie, które wystygło, odnosi się do gotowości okazanej za późno albo do wspólnoty, która rozeszła się wcześniej, niż śniący przyszedł. Tradycja czytała ten obraz łagodnie - jako przegapiony moment, nie jako odrzucenie.

Spóźnienie na obiad i puste krzesło

Spóźnienie na posiłek o ustalonej godzinie to w sennikach obraz wypadnięcia z rytmu, który obowiązuje innych. Nie chodzi o jedzenie - chodzi o to, że reszta zaczęła bez śniącego i że jego nieobecność była widoczna.

Puste krzesło ma znaczenie osobne i mocniejsze. Odnosi się do kogoś, kogo brakuje przy stole, i czytano je przez tęsknotę, nie przez lęk; nie jest w żadnej tradycji odniesione do niczyjego zdrowia ani losu.

• Brak nakrycia dla śniącego - poczucie, że nikt na niego nie liczył.
• Miejsce na końcu stołu - pozycja w grupie odczuwana jako drugorzędna.
• Obiad podany tylko śniącemu - wyróżnienie, które bywa niewygodne.
• Potrawa, której śniący nie je - kompromis wymagany przez otoczenie.
• Jedzenie w milczeniu - wspólnota formalna, bez rzeczywistego kontaktu.
• Obiad przerwany w połowie - sprawa, która nie doszła do końca.

Obiad zjedzony w samotności

Samotny obiad odnosi się w sennikach nie do braku jedzenia, lecz do braku towarzystwa. Przekaz zwraca uwagę na to, że ten posiłek z definicji jest wspólny - i dlatego jedzenie go samemu niesie własną treść.

Odczucie ze snu rozstrzyga kierunek. Spokój przy samotnym stole odnoszono do potrzeby ciszy i odpoczynku od ludzi, a przykrość - do poczucia odosobnienia w okresie, w którym śniący wolałby być z kimś.

Zaproszenie na obiad

Zaproszenie do stołu to w przekazie gest przyjęcia kogoś do własnego kręgu. W polskim obyczaju propozycja obiadu idzie dalej niż kawa czy herbata - oznacza wpuszczenie kogoś w codzienność domu, nie tylko w jego próg.

Rola śniącego różnicuje odczyt. Przyjęcie zaproszenia odnoszono do otwarcia się na nową relację, odmówienie - do świadomego zachowania dystansu, a zapraszanie kogoś samemu do gotowości wzięcia na siebie roli gospodarza.

Jeśli we śnie najważniejsze było przygotowanie potraw, a nie samo spotkanie, dopełnia ten odczyt wpis o gotowaniu.

Dlaczego polski obiad znaczy co innego niż kolacja

W polskiej kulturze obiad jest posiłkiem głównym i jada się go po południu, nie wieczorem - inaczej niż w wielu krajach, gdzie najważniejszy posiłek przypada na koniec dnia. Ta różnica nie jest drobiazgiem: obiad dzieli dzień na pół i wymaga, by domownicy zeszli się w środku dnia, a nie po pracy.

Druga warstwa jest obyczajowa. Obiad niedzielny funkcjonował i często nadal funkcjonuje jako instytucja rodzinna - stała godzina, stały skład, często stałe menu z rosołem na początek. Senny obraz pełnego stołu czerpie właśnie z tego wzorca, nie z żadnego dawnego wierzenia.

Jest też trop ostrożniejszy, zapisany w powiedzeniu, że darmowych obiadów nie ma. Jeśli we śnie śniący był gościem kogoś, kto czegoś od niego oczekiwał, ten odcień bywa w interpretacji istotniejszy od samego posiłku.

Obraz ze snu	Czym się wyróżnia	Odczyt w senniku
Obiad	Stała godzina, wspólny skład	Przynależność i miejsce w grupie
Jedzenie	Sam akt, bez ram czasowych	Potrzeby i ich zaspokojenie
Gotowanie	Praca przed posiłkiem	Troska i przygotowanie dla innych
Stół	Miejsce, nie czynność	Układ ról w rodzinie albo grupie

Obiad w psychologii snu

Psychologia snu czyta ten obraz przez przynależność. Stół jest najprostszym układem społecznym, jaki znamy - każdy ma miejsce, kolejność i rolę - i dlatego sny o posiłkach pojawiają się częściej w okresach zmian w rodzinie albo w zespole.

W ujęciu jungowskim wspólny posiłek należy do obrazów wspólnoty obecnych w kulturze od zawsze, od uczt obrzędowych po święta rodzinne. Freud zwracałby uwagę raczej na apetyt i na to, czy śniący dostaje przy tym stole to, czego potrzebuje.

Czasem rozstrzyga rzecz prosta. Pora snu, lekka kolacja albo rodzinne spotkanie zaplanowane na najbliższy weekend potrafią wprowadzić obiad do snu wprost, bez żadnego drugiego dna. Jeśli najwyraźniejsza była jedna potrawa, warto zajrzeć też do znaczenia snu o zupie.