BLOG
Zmiana czasu w nocy 24/25 października – i jak mierzono dobę, zanim były zegarki
W nocy z soboty 24 na niedzielę 25 października 2026…
Dziady – jak wyglądał słowiański obrzęd dla zmarłych, zanim stał się dramatem
Na pograniczu polsko-białorusko-litewskim w noc przełomu października i listopada zostawiano…
Jabłka we wróżbach – obierzyny, pestki i miska z wodą
Wróżba z obierzyny jabłka ma zapis z 1714 roku, łowienie jabłek przyszło do Ameryki z Irlandii, a gwiazda w jabłku prawie zawsze wróży zdrowie.
Święty Łukasz 18 października – patron malarzy i data, po której kończy się pasza
Dlaczego święty Łukasz jest patronem malarzy, skąd legenda o portrecie Maryi i czemu wół jako jedyny symbol ewangelisty nie zmieniał właściciela.
Pierwsza kwadra 18 października – rosnący Księżyc i prace na przybywanie
Pierwsza kwadra 18 października 2026 o 18:12, Księżyc w Koziorożcu, tylko 13° nad Warszawą. Dlaczego tak nisko, jak go rozpoznać i jakie kratery oglądać.
Wszystkich Świętych i Zaduszki – dlaczego to dwa różne dni i dwa różne znaczenia
1 listopada to dzień zbawionych i liturgicznej bieli, 2 listopada to Zaduszki. Skąd oba święta i dlaczego na groby chodzimy dzień wcześniej niż kalendarz?
Święta Jadwiga 15 października – data, po której ziemniak nie miał prawa być w polu
Siedem przysłów o świętej Jadwidze nie wspomina ziemniaka, a to jej dzień wyznacza koniec wykopek. Skąd ta granica i co mówią o niej pomiary przymrozków?
Wykopki – ziemniaki, ogniska na polach i koniec roku gospodarskiego
Ziemniakami długo się brzydzono, a potem wykopki stały się obrzędem z ogniskiem z łętów i dokopinami. Skąd te zwyczaje i które zakazy mają potwierdzenie?
Fatima i cud słońca 13 października 1917 – co się wtedy wydarzyło
Co widzieli ludzie w Cova da Iria 13 października 1917, czym różnią się relacje, jakie wyjaśnienia zaproponowano i co w 1930 roku uznał Kościół.
Droga Mleczna jako droga dusz – dlaczego tą samą smugą szli zmarli w wielu kulturach
Droga dusz, Ptasia Droga, Droga świętego Jakuba. Skąd te nazwy, co łączy je z Litwą i Lakotami i jak zobaczyć Drogę Mleczną w październiku 2026.
Len, płótno i koszula – najbardziej magiczna tkanina polskiej wsi
Październik wziął nazwę od paździerzy lnu. Zobacz, dlaczego czechło szyto bez węzłów, czym było płótno tkane w jedną dobę i kiedy nie wolno było prząść.
Ciemna połowa roku – dlaczego dawne kalendarze dzieliły rok na dwie części, nie na cztery
Od Islandii po Bałkany rok dzielono na lato i zimę z granicą na przełomie października i listopada. Skąd ten podział i ile światła ubywa w październiku.
Nów 10 października – Księżyc w Wadze i co zaczynano w ciemną noc
Nów 10 października 2026 wypada o 17:50 czasu polskiego. Dlaczego nie ma zaćmienia, czemu Waga stoi w Pannie i co widać na niebie w najciemniejsze noce.
Orzechy w jesiennych wróżbach – skąd wiara, że łupina mówi o przyszłości
Orzechy palone w ogniu w noc 31 października, pusty orzech jako zły znak i leszczyna od piorunów. Skąd wiara, że łupina zdradza przyszłość i los pary.
Matka Boska Różańcowa 7 października – święto, które upamiętnia bitwę
Święto Matki Bożej Różańcowej upamiętnia bitwę pod Lepanto z 1571 roku, a datę 7 października dostało dopiero w 1913. Historia, ikonografia i fakty.
Darcie pierza – co się działo na jesiennych wieczorach przy skubaniu gęsi
Przy darciu pierza opowiadano o zmorach, strzygach i umetrach, a z puchu rosła pierzyna do posagu. Jak wyglądały te wieczory i czym się kończyły.
Kiszenie kapusty – terminy, zakazy i wiara w to, że kapusta czuje nastrój
Dlaczego kapustę trzeba było zakisić przed 1 listopada i kto nie mógł podejść do beczki? Ludowe zakazy zestawione z tym, co dziś wiemy o fermentacji.
Archaniołowie są ósmym z dziewięciu chórów anielskich
Podział na dziewięć chórów pochodzi od Pseudo-Dionizego z V wieku. Archaniołowie stoją na ósmym miejscu, a słowo archanioł pada w Nowym Testamencie dwa razy.
Skąd nazwa październik? Od odpadów przy obróbce lnu
Nazwa października pochodzi od paździerzy, czyli okruchów odpadających od łodygi lnu przy międleniu. Sprawdź, dlaczego to nazwa od pracy, nie od przyrody.
Dlaczego po świętym Michale nie zbierano jeżyn – legenda i jej warianty
Szatan strącony przez Michała spadł w krzak jeżyn i je opluje. Brytyjczycy przesunęli ten zakaz o jedenaście dni przy reformie kalendarza w 1752 roku.
Michałki – 29 września jako koniec gospodarczego roku na wsi
Rok liczono od Michała do Michała, bo 29 września wypłacano służbę i kończono umowy. Michałki, zabawy przed adwentem i przysłowia z tą datą.
Co zapowiada październik – przegląd nadchodzących dat obrzędowych
Październik to jedyny miesiąc, w którym nakładają się cztery kalendarze naraz i wszystkie mówią o zmarłych. Daty, fazy i to, co je porządkuje.
Symbolika równowagi – dlaczego para przeciwieństw wraca w każdej tradycji
Systemy oparte na parze prawie zawsze dokładają trzeci element scalający: kropki, filar środkowy, belkę wagi. To on jest właściwym tematem, nie kontrast.
Ważenie dusz – motyw sądu w Egipcie, chrześcijaństwie i islamie
W Egipcie ważono serce, nie duszę, bo to w nim miały siedzibę myśli. Pióro Maat, wagi świętego Michała i most Sirat cieńszy od włosa.