Ulewa

Sen o ulewie w tradycji interpretacyjnej odnosi się do nadmiaru, który spada w zbyt krótkim czasie. Deszcz w wierzeniach agrarnych był darem, lecz ulewa niszczyła to, co deszcz podlewał - i właśnie ta dwuznaczność decyduje o sennym znaczeniu tego obrazu. Odczyt zmienia się zależnie od tego, czy śniący miał gdzie się schronić i co po wodzie zostało.

Ulewa, która zaskakuje na otwartej przestrzeni

Nagła ulewa we śnie, przed którą nie da się uciec, odnosi się do spraw spadających na śniącego bez zapowiedzi. Przekaz patrzy nie na samą wodę, lecz na brak przygotowania - liczy się to, że nikt nie dał śniącemu czasu na reakcję.

Otwarte pole, droga bez drzew albo środek miasta bez bramy dopełniają ten obraz. Im mniej osłony w scenerii snu, tym mocniej interpretacja przesuwa się w stronę poczucia bezradności wobec okoliczności.

Przemoknięcie do suchej nitki

Stan, w którym ubranie nie chroni już przed niczym, odnosi się w sennikach do momentu, gdy śniący przestaje walczyć z sytuacją. Tradycja czytała to łagodniej, niż wygląda: przemoknięty człowiek nie boi się już deszczu, więc obraz ten wiązano też z ulgą po rezygnacji z udawania.

Ulewa słyszana w nocy

Sam dźwięk wody bijącej o dach albo szybę, bez wychodzenia na zewnątrz, w przekazie odnosi się do bezpieczeństwa przeżywanego świadomie. To jeden z nielicznych wariantów, w którym ulewa wypada jednoznacznie spokojnie - trudności dzieją się poza śniącym.

Schronienie przed ulewą

Szukanie dachu nad głową to w sennikach obraz radzenia sobie środkami, które są pod ręką. Istotne jest, czy śniący schronienie znalazł, i czyje ono było - własne, czyjeś, czy przypadkowe.

Przekaz różnicował te warianty wyraźnie. Dom własny odnoszono do oparcia, które śniący sobie zapewnił, cudzy - do pomocy przyjętej od kogoś, a wiata czy brama na ulicy do rozwiązania tymczasowego, które wystarcza tylko na czas trwania ulewy.

• Parasol, który się łamie - zabezpieczenie okazuje się za słabe wobec skali problemu.
• Bieg do najbliższego budynku - działanie szybkie, bez planu, ale skuteczne.
• Schronienie dzielone z obcymi ludźmi - poczucie, że kłopot dotyczy wielu osób naraz.
• Pozostanie w ulewie z własnej woli - zgoda na trudność, czasem obraz oczyszczenia.
• Czekanie, aż przestanie - cierpliwość zamiast działania; w przekazie odczyt neutralny.
• Dach, który przecieka - osłona pozorna, kłopot dostaje się do środka.

Woda, która nie ma gdzie odpłynąć

Kałuże rosnące w oczach i woda stojąca na ulicy odnoszą się w sennikach do zaległości, które nie znajdują ujścia. Nie chodzi o samą ilość wody, lecz o to, że odpływ jest zapchany - sprawy przychodzą, a żadna się nie zamyka.

Ten wariant graniczy z osobnym obrazem sennym, którym jest zalanie domu; różnica polega na tym, że woda z ulewy zostaje na zewnątrz, a zalanie dotyczy już wnętrza. Jeśli we śnie woda weszła do mieszkania, bliższy będzie ten drugi odczyt.

Słońce po ulewie

Przejaśnienie się po deszczu to jeden z najpomyślniejszych wariantów tego snu. W przekazie ludowym obraz ten odnoszono do kłopotu, który przeszedł własnym rytmem, bez interwencji śniącego.

Zapach po ulewie i powietrze, które robi się lżejsze, bywają we śnie wyraźniejsze od samej wody. Tradycja czytała to jako ulgę i oczyszczenie sytuacji, choć nie jako obietnicę - sennik opisuje odczucie, a nie przyszłe zdarzenia.

Ulewa, która nie chce ustać, prowadzi w stronę odwrotną. Odnosi się do zmęczenia stanem przedłużającym się ponad miarę, często do okresu, w którym śniący przestał wierzyć, że coś się zmieni.

Potop i deszcz jako dar - dwie strony jednego obrazu

Deszcz należał w kulturach rolniczych do rzeczy wyczekiwanych, a susza była klęską - stąd cała warstwa znaczeń pomyślnych wokół wody spadającej z nieba. W polskim obyczaju zachowało się to w powiedzeniu o deszczu w dzień ślubu, który miał wróżyć pomyślność młodej parze.

Druga strona tego samego obrazu jest niszcząca. Opowieść o potopie, znana z Księgi Rodzaju i z wcześniejszych przekazów mezopotamskich, ustawiła ulewę w roli siły, która zmywa stary porządek w całości. To jeden z najstarszych motywów literackich, jakie znamy.

W interpretacji sennej te dwie warstwy nie wykluczają się, lecz dzielą po ilości. Deszcz podlewa, ulewa zabiera - i dlatego ten sam żywioł raz czyta się jako wsparcie, raz jako przeciążenie.

Obraz ze snu	Czym się wyróżnia	Odczyt w senniku
Ulewa	Dużo wody w krótkim czasie	Nadmiar spraw, przeciążenie
Deszcz	Równy, spokojny, długi	Codzienność, odświeżenie, czasem smutek
Burza	Grzmoty i błyskawice	Otwarty konflikt z wyraźnym sprawcą
Mżawka	Woda prawie niewyczuwalna	Przewlekłe, drobne znużenie

Ulewa w psychologii snu

Psychologia snu patrzy na ten obraz przez pojęcie przeciążenia. Sny o ulewie pojawiają się częściej w okresach, gdy spraw jest więcej, niż można ogarnąć w dostępnym czasie, i nie ma miejsca na odłożenie choćby jednej z nich.

W ujęciu jungowskim woda należy do obrazów nieświadomości, a jej nadmiar - do treści, które przychodzą szybciej, niż świadomość potrafi je uporządkować. Freud zwracałby uwagę raczej na emocje powstrzymywane na jawie i ich nagłe uwolnienie we śnie.

Zdarza się też wyjaśnienie zupełnie proste. Deszcz rzeczywiście bijący w okno, wilgoć w pokoju albo zimna noc potrafią wejść do snu bez żadnego drugiego dna.