Bluetooth

Bluetooth to jedna z najbardziej rozpoznawalnych nazw w świecie łączności bezprzewodowej, a jej symbol należy do nielicznych znaków technologicznych o wyraźnie historycznym rodowodzie. Sama technologia służy do komunikacji na krótkim dystansie między urządzeniami, ale jej nazwa od początku miała sugerować coś więcej niż tylko standard radiowy. Znak Bluetooth łączy świat nowoczesnej elektroniki z symboliką skandynawskiego władcy z X wieku.

Skąd wzięła się nazwa Bluetooth?

Bluetooth zawdzięcza nazwę Haraldowi Sinozębemu, czyli królowi Haraldowi Bluetoothowi, który panował w Danii w X wieku. Odwołanie do tej postaci miało podkreślać ideę łączenia różnych systemów i urządzeń w jeden wspólny standard.

Nazwę roboczą zaproponował Jim Kardach, inżynier związany z Intelem, podczas prac nad nową technologią bezprzewodową w latach 90. Inspirował się książką o wikingach i postacią Haralda I Gormssona, znanego po angielsku jako Harald Bluetooth. Według przyjętej interpretacji król ten zasłynął ze zjednoczenia części Danii i Norwegii, a twórcy standardu uznali to za trafną metaforę dla rozwiązania, które miało umożliwiać współpracę urządzeń różnych producentów.

W obiegu funkcjonuje kilka wersji wyjaśniających przydomek Bluetooth. Nie ma pełnej pewności, czy chodziło dosłownie o niebieski ząb, martwy ząb o ciemnym kolorze, czy o późniejszą interpretację językową. W źródłach historycznych sam przydomek jest znany, ale jego dokładna geneza nie jest całkowicie rozstrzygnięta.

Jak powstał symbol Bluetooth?

Symbol Bluetooth jest monogramem złożonym z dwóch run odpowiadających inicjałom Haralda Bluetootha. To połączenie znaków Hagall i Bjarkan z alfabetu runicznego Younger Futhark.

Graficzny znak nie jest przypadkowym logo zaprojektowanym wyłącznie pod kątem estetyki. Łączy runę odpowiadającą głosce H oraz runę odpowiadającą głosce B, czyli inicjały Harald Bluetooth. W praktyce powstał emblemat przypominający literę B przeciętą pionową linią. Dzięki temu znak jest prosty, łatwy do rozpoznania i dobrze działa w małej skali, na ekranach oraz obudowach urządzeń.

Element	Znaczenie	Pochodzenie
H	Inicjał imienia Harald	Runa Hagall
B	Inicjał przydomka Bluetooth	Runa Bjarkan
Połączony znak	Logo technologii Bluetooth	Monogram runiczny

To jeden z rzadkich przypadków, gdy współczesny znak techniczny ma tak czytelne odniesienie do historycznego systemu pisma.

Kiedy powstała technologia Bluetooth i kto ją rozwijał?

Bluetooth zaczął powstawać w latach 90. XX wieku, a jego rozwój był związany przede wszystkim z firmą Ericsson. Nazwa została później utrzymana, choć początkowo miała charakter roboczy.

Za początek prac nad technologią zwykle uznaje się rok 1989 lub początek lat 90., gdy inżynierowie Ericssona pracowali nad bezprzewodowym połączeniem akcesoriów z telefonami komórkowymi. W 1998 roku utworzono Bluetooth Special Interest Group, czyli organizację odpowiedzialną za rozwój standardu. Do grona firm założycielskich należały Ericsson, Intel, IBM, Nokia i Toshiba. To częsty punkt pomyłek, bo w wielu tekstach pomija się Ericssona, mimo że był kluczowy dla powstania samej technologii.

Najważniejsze fakty w skrócie:

• początek prac - przełom lat 80. i 90. w Ericssonie,
• nazwa Bluetooth - upowszechniona w połowie lat 90.,
• powstanie Bluetooth SIG - 1998 rok,
• firmy założycielskie SIG - Ericsson, Intel, IBM, Nokia, Toshiba.

Częstym błędem jest przypisywanie stworzenia Bluetooth czterem firmom i pomijanie Ericssona, który odegrał rolę fundamentalną.

Co symbol Bluetooth oznacza dzisiaj?

Dzisiaj znak Bluetooth oznacza zgodność urządzenia ze standardem krótkiego zasięgu do bezprzewodowej wymiany danych. W praktyce jest to symbol funkcji znanej z telefonów, słuchawek, komputerów, zegarków, głośników i systemów samochodowych.

Współczesne znaczenie znaku jest przede wszystkim użytkowe. Gdy pojawia się na ekranie lub obudowie sprzętu, informuje, że dane urządzenie może łączyć się radiowo z innym kompatybilnym sprzętem. Historyczne odniesienie do Haralda Sinozębego dla większości użytkowników pozostaje ciekawostką, ale właśnie ono odróżnia ten symbol od wielu innych znaków technicznych, które nie mają tak rozbudowanego zaplecza kulturowego.

Znak Bluetooth bywa też mylony z:

• runą używaną samodzielnie, choć w istocie jest to złożony monogram,
• ozdobnym wariantem litery B, choć jego źródło jest runiczne,
• dowolnym symbolem łączności, mimo że odnosi się do konkretnego standardu.

Jakie mity najczęściej pojawiają się wokół symbolu Bluetooth?

Wokół symbolu Bluetooth krąży sporo uproszczeń, z których część wynika z powielania skróconych wersji historii. Najczęściej mylona jest liczba firm stojących za standardem, pochodzenie logo oraz status samej nazwy.

Niektóre teksty sugerują, że od początku była to oficjalna i docelowa nazwa projektu. W rzeczywistości Bluetooth funkcjonował początkowo jako nazwa robocza, a rozważano też inne określenia, między innymi PAN, czyli Personal Area Networking. Ostatecznie to właśnie Bluetooth okazał się na tyle chwytliwy i rozpoznawalny, że został przyjęty jako nazwa handlowa standardu.

Inny częsty mit dotyczy samego znaku. Logo nie jest wikingowskim znakiem Bluetooth znanym ze średniowiecza, tylko współczesnym projektem opartym na dawnych runach. To ważna różnica: inspiracja jest historyczna, ale sam symbol w obecnej formie powstał dopiero w epoce nowoczesnej technologii.