Oznaczenia i symbole gruntów

Oznaczenia gruntów są symbolami, które nanosi się na miejscowe plany zagospodarowania oraz używa się je w ewidencji gruntów i budynków. Są literowymi skrótami, wskazujący na rodzaj gruntu i jego przeznaczenie. Dzięki nim można w prosty i szybki sposób dowiedzieć się, jakie dana działka ma przeznaczenie i w jaki sposób może być użytkowana przez swojego właściciela. Są używane w rejestrze publicznym - ewidencji gruntów i budynków, która zawiera informacje o położeniu, powierzchni, granicy, rodzaju użytków gruntowych, przeznaczeniu i funkcji budynków na danym terenie, wykazuje również właścicieli gruntu i dostarcza informacji o zawartych umowach dzierżawy.

Miejscowym plan zagospodarowania - oznaczenia gruntów

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, które ustala rozmieszczenie inwestycji celu publicznego, a także określa sposoby zagospodarowania i warunki powstającej zabudowy tereny. Przy ich tworzeniu należy uwzględnić interes publiczny oraz interes prywatny właścicieli nieruchomości, które są poprzedzone analizami ekonomicznymi, środowiskowymi i społecznymi. Plany miejscowe może bezpłatnie obejrzeć każdy zainteresowany, a odpłatnie może poprosić o wypis i wyrys z planu.

Oznaczenia gruntów w miejscowym planie zagospodarowania to:

• MN - tereny zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinne
• MW - tereny zabudowy mieszkaniowej, wielorodzinne
• U - zabudowa usługowa
• US - tereny sportu i rekreacji
• UO - tereny usług oświatowych
• UC - tereny należące do wielkopowierzchniowych obiektów handlowych
• R - rolnicze
• RM - zabudowa zagrodowa
• RU - obsługa produkcji w gospodarstwach: rolnych, hodowlanych, leśnych i rybnych
• P - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów
• ZN - tereny zieleni (objęte formami ochrony przyrody i zgodne z przepisami o ochronie przyrody)
• ZP - tereny zieleni urządzonej, na przykład parki i skwery
• ZL - lasy
• ZZ - tereny z zagrożeniem powodziowym
• ZD - ogródki działkowe
• ZC - cmentarze
• KD - drogi publiczne
• KDW - drogi wewnętrzne
• KUG - ulica główna
• KUD - ulica dojazdowa
• KUL - ulica lokalna

Oznaczenia gruntów w ewidencji gruntów i budynków

Symbolami gruntów, które są spisane w ewidencji gruntów i budynków to:

• B - tereny mieszkaniowe
• Ba - tereny przemysłowe
• Bi - inne (tereny zabudowane)
• Bp - tereny z przeznaczeniem pod zabudowę
• Bz - tereny służące do rekreacji i wypoczynku
• B-R, B-Ł, B-Ps - grunty rolne, zabudowane
• DR - drogi
• K - kopalnie, użytki kopalne
• Ls - lasy
• Lz, Lz-R, Lz-Ł, Lz-Ps - grunty zadrzewione i zakrzewione
• Ł - łąki
• Ps - pastwiska
• N - nieużytki
• R - grunty orne
• S-R, S-Ł, S-Ps - sady
• Tk - tereny kolejowe
• Ti - tereny komunikacyjne, niesklasyfikowane wcześniej
• Tp - grunty z przeznaczeniem pod budowę dróg publicznych albo linii kolejowych
• W - rowy
• Wsr - grunt pod stawami
• Wm - grunt pod wodami morskimi
• Wp - grunt pod wodami powierzchniowymi płynącymi
• Ws - grunt pod wodami powierzchniowymi stojącymi

Klasy bonitacyjne, czyli jakość gruntu rolnego

Sam symbol użytku to nie wszystko - przy gruntach rolnych pojawia się dodatkowo oznaczenie cyfrą rzymską, które ma ogromne znaczenie praktyczne.

Klasa bonitacyjna określa jakość gleby w skali od I do VI, gdzie pierwsza oznacza grunty najlepsze, a szósta - najsłabsze. Część klas dzieli się dodatkowo na podklasy oznaczane literą, na przykład IIIa i IIIb.

Dlaczego to ważne przy zakupie działki? Grunty klas I, II i III podlegają szczególnej ochronie prawnej. Ich przeznaczenie na cele nierolnicze wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, co w praktyce znacznie utrudnia zabudowę.

Grunty słabsze, od klasy IV w dół, łatwiej przekształcić. Dlatego działka opisana jako R IVb będzie zwykle prostsza do zabudowania niż R II, mimo że obie są formalnie gruntami ornymi.

Warto też pamiętać o różnicy między dwoma dokumentami. Ewidencja gruntów opisuje stan faktyczny, czyli to, jak działka jest użytkowana obecnie, natomiast miejscowy plan zagospodarowania określa stan docelowy - czyli to, co na niej wolno wybudować.

Jak sprawdzić oznaczenie konkretnej działki?

Wszystkie te dane są jawne i w większości dostępne bez wychodzenia z domu.

Podstawowym narzędziem jest Geoportal krajowy, w którym po wpisaniu numeru działki albo wskazaniu jej na mapie można sprawdzić powierzchnię, granice oraz oznaczenie użytku gruntowego. Wiele gmin udostępnia też własne portale z miejscowymi planami w formie interaktywnych map.

Przy poważniejszych decyzjach warto sięgnąć po dokumenty urzędowe:

• wypis i wyrys z ewidencji gruntów - wydaje starostwo powiatowe,
• wypis i wyrys z miejscowego planu - wydaje urząd gminy lub miasta,
• decyzja o warunkach zabudowy - potrzebna tam, gdzie plan miejscowy nie obowiązuje.

Ta ostatnia sytuacja zdarza się częściej, niż można przypuszczać. Znaczna część powierzchni Polski nie jest objęta miejscowymi planami zagospodarowania, a wtedy o możliwości zabudowy decyduje indywidualna decyzja administracyjna, wydawana na wniosek zainteresowanego.