Symbol Recyklingu

Symbol recyklingu to trójkąt zbudowany z trzech goniących się strzałek, tak zwana pętla Möbiusa, który informuje, że dany materiał nadaje się do przetworzenia. Zaprojektował go w 1970 roku amerykański student Gary Anderson, a znak szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych oznaczeń na świecie. Warto od razu wiedzieć, że bardzo podobny trójkąt z liczbą w środku to zupełnie co innego - kod mówiący o rodzaju tworzywa, a nie obietnica recyklingu.

Skąd wziął się symbol recyklingu?

Symbol recyklingu powstał w 1970 roku jako praca konkursowa 23-letniego studenta architektury Gary’ego Andersona z Uniwersytetu Południowej Kalifornii. Konkurs ogłosiła firma Container Corporation of America, największy wówczas amerykański producent tektury z makulatury, aby uczcić pierwszy Dzień Ziemi i wypromować recykling papieru.

Na konkurs wpłynęło ponad 500 projektów, a zwyciężył prosty znak trzech strzałek złożonych na kształt wstęgi Möbiusa - powierzchni, która ma tylko jedną stronę i jedną krawędź. Anderson narysował go ręcznie, inspirując się matematyczną ciągłością wstęgi oraz grafikami M.C. Eschera. Co istotne, znak nigdy nie został objęty znakiem towarowym i trafił do domeny publicznej - dzięki temu mógł się rozpowszechnić na całym świecie bez żadnych opłat.

Co dokładnie oznacza pętla Möbiusa?

Pętla Möbiusa, czyli trzy strzałki tworzące zamknięty trójkąt, oznacza, że produkt lub opakowanie nadaje się do recyklingu. Trzy strzałki symbolizują nieprzerwany cykl: zbiórkę surowca, jego przetworzenie oraz ponowny zakup produktu wykonanego z materiału z odzysku.

Sam znak występuje w kilku wariantach, które znaczą różne rzeczy:

• Pętla bez żadnej liczby - materiał nadaje się do recyklingu.
• Pętla z liczbą procentową w środku (np. 50%) - opakowanie zawiera taki procent surowca pochodzącego z odzysku.
• Pętla wpisana w koło - najczęściej odnosi się do materiału już przetworzonego.

Trzeba jednak pamiętać o ważnym zastrzeżeniu: znak mówi, że rzecz da się przetworzyć, a nie że na pewno zostanie przetworzona. O tym decydują lokalne możliwości sortowni i zasady zbiórki w danym regionie.

Czym różni się symbol recyklingu od kodu tworzywa (1-7)?

Trójkąt ze strzałek z liczbą od 1 do 7 w środku to nie symbol recyklingu, lecz Kod Identyfikacyjny Żywicy (Resin Identification Code). Mówi on, z jakiego tworzywa wykonano plastik, a wprowadziło go w 1988 roku amerykańskie stowarzyszenie przemysłu tworzyw sztucznych (SPI), aby ułatwić sortowanie - a nie po to, by zagwarantować, że dana rzecz jest przetwarzalna.

Kod	Skrót	Tworzywo	Typowe zastosowania
1	PET / PETE	politereftalan etylenu	butelki na napoje i wodę - łatwo przetwarzalny
2	HDPE	polietylen wysokiej gęstości	butelki po mleku i chemii - łatwo przetwarzalny
3	PVC / V	polichlorek winylu	rury, folie, niektóre opakowania - trudny w recyklingu
4	LDPE	polietylen niskiej gęstości	reklamówki, folie, worki - rzadziej przetwarzany
5	PP	polipropylen	pojemniki, nakrętki, kubeczki - coraz częściej przetwarzalny
6	PS	polistyren	styropian, tacki, jednorazowe kubki - trudny
7	O / Other	inne i mieszanki	poliwęglan, bioplastiki, wielomateriałowe - zwykle nieprzetwarzalne

W praktyce najłatwiej odzyskuje się tworzywa oznaczone cyframi 1 (PET) oraz 2 (HDPE). Oznaczenia 3, 6 i 7 sprawiają najwięcej kłopotu i w wielu gminach nie są przyjmowane do recyklingu.

Jakie jeszcze znaki myli się z symbolem recyklingu?

Na opakowaniach pojawia się kilka znaków, które wyglądają podobnie do pętli Möbiusa, ale znaczą coś innego. Ich mylenie prowadzi do błędnego segregowania odpadów.

• Zielony Punkt (dwie splecione strzałki w kole) - nie oznacza, że opakowanie jest z recyklingu ani że się do niego nadaje. Mówi tylko, że producent wniósł opłatę na krajowy system odzysku opakowań.
• Tidyman - ludzik wrzucający śmieci do kosza - to apel o nieśmiecenie, nie znak recyklingu.
• Trójkąt z cyfrą 1-7 - informuje o rodzaju tworzywa, nie o przetwarzalności.

Dlatego przy segregacji najlepiej kierować się nie samym znakiem, lecz lokalnymi zasadami zbiórki, bo to one przesądzają, do którego pojemnika trafi dana rzecz.