Konwalia

Konwalia, dla wielu z nas kwiat, który jednoznacznie kojarzy się z dość mocno zaawansowaną wiosną. Spacerując po lesie w okolicach kwietnia i maja możemy się natknąć najpierw na skupiska samych liści, żeby potem dostrzec pięknie usiane białych poletka między drzewami. Patrząc na to zjawisko czujemy swego rodzaj spokój ducha i błogość na duszy. Czy ma to jakiś związek z symboliką konwalii?

Konwalia - nazewnictwo i pierwsze wzmianki.

Pierwsze wzmianki w literaturze o konwalii pochodzą z przełomu XV i XVI wieku. Wtedy to roślinę tą nazywano Lilium convallium, czyli lilia z doliny, tłumacząc z łaciny. Niestety w tamtych czasach często mylono tą nazwę z Lilium candidum, czyli lilią białą. Linneusz tworząc naukową nazwę tej rośliny posłużył się czasem jej kwitnienia, co dało nam nazwę znana po dzień dzisiejszy Convallaria majalis. Symbolika konwalii jest bardzo szeroka i w zależności od rejonu świata przez pryzmat, który będziemy patrzeć na tren kwiat, jego znaczenie może być inne.

Konwalia w symbolach i mitologii.

Konwalia jest znana na całym świecie z racji małych wymogów tej rośliny, co do warunków bytowania. W średniowiecznej europie konwalia była uważana za symbol młodości, szczęścia i pomyślności. Jej symbolika zahacza też o tematykę związków miedzy ludźmi. Jako że jest ona tez symbolem czystości i skromności była dodawana do bukietów panien młodych. Miało to tez związek z tym, że kwiaty konwalii miały kolor biały, który jest symbolem czystości i niewinności. W niektórych rejonach świata ten zwyczaj jest nadal z powodzeniem praktykowany. Zaczynając od średniowiecza aż po następne lata konwalia była utożsamiana z wiedzą i sztuką medyczną to też często pojawiała się na portretach osób związanych z nauką, jako symbol wiedzy.

 

 

Kolejna cechą, do której przypisane są konwalie jest nieśmiałość, dlatego też jest są one uważane za kwiaty młodych i zakochanych. Co ciekawe konwalie też mają swoje znaczenie w astrologii.  Miały one jakoby właściwości magiczne i uznawano je za przynoszące szczęście szczególnie osobom urodzonym pod znakiem raka.

W religii chrześcijańskiej konwalie też mają swoje zaszczytne miejsce, ponieważ ich geneza jest wyjaśniona przez dwie legendy. Pierwsza mówi o tym, że konwalie powstały z łez Maryi Dziewicy, które uroniła podczas krzyżowania Jezusa. Druga legenda opowiada o tym, że konwalie to tak naprawdę łzy Ewy, które uroniła po opuszczeniu raju. Z tych, które upadły na ziemie wyrosły konwalie. Obie te legendy wywodzą się od kształtu kwiatków tej rośliny.

Ciekawostki i zwyczaje związane z konwaliami.

Znaczenie konwalii doceniali też starożytni chińczycy. Stosowali oni jej korzeń i ziele do leczenia schorzeń naczyniowo sercowych. Z kolei w średniowiecznej europie stosowano wywary z konwalii do leczenia chorób serca, epilepsji i bólach ogólnych. Konwalia w medycynie przetrwała do dnia dzisiejszego i jest z powodzeniem stosowana we wcześniej wymienionych schorzeniach.

Z ciekawostek związanych z tym kwiatem warto wspomnieć o tym, że we Francji przed pierwszą niedzielą maja zbierano w lasach konwalie żeby potem biały kolor jej kwiatów zdobił okna i drzwi domów. Dokładnie 1 maja we Francji odbywa się święto konwalii i wtedy też można ja kupić na ulicach. Zgodnie z tradycją członkowie rodzin obdarowują się tego dnia bukietami tych kwiatów.  Dość niedaleko Francji, bo w Niemczech też witano wiosnę razem z kwiatami konwalii. Podczas kwitnienia tych roślin organizowano festyny ludowe w lasach, podczas których to do ognisk wrzucano bukiety tych kwiatów, składając ofiarę Ostarze, czyli germańskiej bogini wiosny. Z dodatkowych ciekawostek warto wspomnieć o tym, że od roku 1982 konwalia stała się narodowym kwiatem Finlandii a jej podobizna zaczęła zdobić monetę 10 penniä.

Konwalia w mowie kwiatów - co oznacza jej podarowanie?

W wiktoriańskiej mowie kwiatów (floriografii) konwalia niesie jedno główne przesłanie: powrót szczęścia. Podarowanie komuś bukieciku konwalii było życzeniem, by po trudnym czasie do jego życia wróciły radość i pomyślność.

Z tym znaczeniem wiąże się zwyczaj wręczania konwalii na zgodę i pojednanie - jeśli się z kimś poróżniliśmy, bukiecik tych kwiatów miał symbolicznie zakończyć spór. Konwalia bywa też odczytywana jako czuły komunikat w bliskiej relacji, w duchu „tkliwość” czy „pragnę Cię usłyszeć”.

Osobny rozdział to śluby. Dzięki bieli i delikatności konwalia od wieków trafia do bukietów panien młodych, a w rodzinach królewskich stała się wręcz tradycją:

• Bukiet ślubny Kate Middleton wykonano niemal w całości z konwalii.
• Konwalie pojawiały się też w ślubnych stylizacjach księżnej Diany i innych królewskich narzeczonych.
• W bukiecie panny młodej symbolizują czystość intencji oraz obietnicę nowego, szczęśliwego początku.

Czy konwalia jest trująca?

Tak - wszystkie części konwalii są trujące. Roślina zawiera glikozydy nasercowe (m.in. konwalatoksynę), które w większych dawkach są niebezpieczne dla ludzi i zwierząt, dlatego kwiatów nie wolno spożywać, a po kontakcie z nimi dobrze jest umyć ręce.

Ta dwoistość - piękno i odurzający zapach z jednej strony, a toksyczność z drugiej - nadaje konwalii również ciemniejszy odcień znaczeniowy. Bywa kojarzona z przemijaniem i pojawia się czasem w kompozycjach żałobnych. W kontrolowanych dawkach te same substancje wykorzystywano jednak w medycynie, zwłaszcza w leczeniu schorzeń serca.