Paw jest uważany za uosobienie piękna, często stawał się inspiracją dla poetów, artystów i malarzy. W Polsce był i jest uważany za ozdobę dworów i pałaców, a jego pióra zdobiły ludowe czapki krakowskie. Był również ozdobą ogrodów za czasów Salomona, stał się symbolem dumy. Jego ogon, który stanowi ponad 60% długości całego ciała ptaka, był porównywany do wizerunku nieba. Symbolizował słońce, wieczność, zmartwychwstanie, dostojność, dumę i b. Jednak posiadał również negatywne znaczenie — był uosobieniem dumy, próżności i pompatyczności.
Wizerunek pawia ma przeróżne znaczenia, w przeszłości był symbolem pozytywnym, zwiastując oczekiwanie na życie wieczne w raju na obrazach przedstawiających rajski ogród. Gubienie przez pawia piór i ponowne pojawianie się ich na wiosnę symbolizowało zmartwychwstanie i odrodzenie. Pawie oczka (zobacz: oko proroka), które są widoczne na piórach z ogona, symbolizowały Boską wszechwiedzę i obserwację człowieka. Ze względu na pozytywne znaczenie, mięsu z pawia również przypisywano właściwości dodające sił osobom chorym. Często jest również uważany za symbol czystości, szczęścia i sukcesu, a jego pióra z ogona miały chronić przed złymi duchami i pochłaniać negatywną energię. Był również jednym z elementów (czasami nawet niezbędnych) rytuałów leczniczych.
Paw w kulturze, mitologii, tradycji
W mitologii hidujskiej (zobacz: symbole hinduizmu) paw oznaczał gwiazdy i sklepienie niebieskie. Wszystko za sprawą jego ogona, którego pióra porównywano do jaśniejących na niebie gwiazd. Był również wierzchowcem bogini Saraswati. Związany jest z ptakiem również bóg Indra, który zasiadał na pawim tronie.
W tradycji rzymskiej, posiłki z pawia były nieodłącznym elementem festiwali, był związany z historią Argusa. Bogini Junona powierzyła mu opiekę nad Io, jednak Merkury zdołał pozbawić go życia. Junona zmieniła Argosa w pawia, otaczając ptaka ochroną. Często wizerunek ptaka widnieje na monetach jako towarzysz Junony Reginy, na innych widoczny jest również jako znak uświęcenia cesarskiej żony.
W religiach azjatyckich był uosobieniem bogini Kwan-yin, która była boginią życzliwości, dobrej woli i współczucia.
W mitologii greckiej był atrybutem bogini Hery – żony Zeusa, patronki macierzyństwa, małżeństwa oraz rodziny, a także bogini płodności i piękna.
W starożytności pawia uważano za symbol odrodzenia, uosobienie mitologicznego feniksa. Z tego względu był czczony przez wiele religii. Był również uważany za wężobójcę, który przemienia jad węża w lśniące pióra.
W średniowieczu pojawił się nurt myślowy o negatywnych cechach pawia. Symbolizował on zarozumialstwo, pychę i wygodnictwo. Jest również umieszczony na barokowych stacjach Drogi Krzyżowej, podczas których pozbawiony szat Jezus cierpi za grzechy ludzi pysznych, a w tle umieszczony jest wizerunek ptaka. Jednak przez sektę jezydów był uznawany za posłańca Boga.
W Chinach paw jest symbolem piękna i godności. Miał za zadanie odpędzać złe moce, a także miał tańczyć na widok pięknych kobiet. Pióra ptaka znaczyły dostojeństwo cesarzy mandżurskich, dlatego często wstawiano je do waz tak, jak kwiaty.
We wierzeniach islamskich, pawi ogon był symbolem wszechświata, księżyca w pełni oraz słońca w zenicie.
