Symbole w Weselu

Treść wypełniona symboliką - zwłaszcza akt II i III. W tym dziele znajdziemy zarówno Symboliczne postacie jak i Symboliczne przedmioty i poszczególne sceny.

Wesele składa się z trzech aktów. Akt I jest aktem realistycznym, napisanym w konwencji komedii realistycznej, akt II jest natomiast aktem symboliczno-wizyjnym, obie te konwencje przeplatają się w akcie trzecim.

Poniżej przedstawiamy najważniejsze symbole występujące w Weselu

Symboliczne Postacie w „Weselu”

Chochoł

Chochoł to róża otulona słomą (by nie zmarzła). Chochoł ma złożoną i niejednoznaczną symbolikę - to nadzieja na odrodzenie (krzak ożywa na wiosnę) jak i symbol uśpienia narodu, marazmu.

Widmo

Widmo to upiór dawnego narzeczonego Marysi - Ludwika de Laveaux. Widmo to jest symbolem marzeń, niespełnionej miłości i pragnienia lepszego życia.

Stańczyk

Stańczyk to ostatni błazen Jagiellonów - znany z obrazu Jana Matejki. W „Weselu” jest to symbol mądrości i troski o ojczyznę, skrytej pod błazeńską czapką. Ta symboliczna postać wydaje się być zasmucona obecną sytuacją Polski. Stańczyk ukazuje się Dziennikarzowi - jest jego głosem sumienia.

Rycerz

Czyli Zawisza Czarny z Garbowa - legendarna postać która uosabia honor i odwage. Symbol działania, waleczności, skonfrontowanej z niechęcią do działania i wszechobecnym marazmem obecnym między innymi w poezji. Rycerz ukazuje się poecie.

Hetman

Hetman czyli  Franciszek Ksawery Branicki, współtwórca konfederacji targowickiej (spisek magnacki z roku 1792). Hetman jest symbolem zdrady narodowej i zaprzedania Polski za pieniądze. Objawia się on Panu Młodemu który rozmyśla, co by o jego ożenku powiedzieli szlachetni przodkowie. Hetman uświadamia Pana Młodego, że jego małżeństwo z chłopką to zdrada swojej klasy społecznej.

Upiór

Upiór czyli Jakub Szela, jeden z przywódców rabacji galicyjskiej (powstanie chłopskie z 1846 roku skierowane przeciwko szlachcie). Upiór symbolizuje naturę chłopów - silnych a także zdolnych do wielkich czynów, ale za to naiwnych i potrzebujących dobrego przywódcy. Jest także symbolem krwawej zemsty. Upiór ukazuje się dziadowi i przywołuje zdarzenia ciążące na wzajemnych stosunkach pomiędzy szlachtą a chłopstwem.

Wernyhora

Wernyhora czyli legendarny wieszcz ukraiński, wróżbita. Postać ta wywodząca się  z XVII wieku to  kozak znany ze swoich przepowiedni i proroctw. Przychodzi on do Gospodarza z poselstwem w sprawie organizacji powstania. Daje Gospodarzowi także złoty róg, który jest sygnałem do walki. Wernyhora jest symbolem czynu i niepodległości. Symbolizuje on także porozumienie ponad podziały (chłopi a szlachta).

Symboliczne Przedmioty w „Weselu”:

Złoty Róg

Przedmiot ten daje Wernyhora Gospodarzowi. Złoty róg to symbol rozpoczynającego się powstania, symbol zagrzewania do walki. Przedmiot ten mógł wiązać się z legendą o uśpionych rycerzach z Tatr którzy na dźwięk rogu mieli się obudzić i stanąć do walki w obronie Polski. W „Weselu” złoty róg jest także symbolem przegranej, ponieważ zostaje on zgubiony przez Jaśka, schylającego się po czapkę z pawich piór.

Złota Podkowa

Złota Podkowa to symbol szczęścia zachowanego na później. W dramacie koń Wernyhory gubi podkowę, którą później znajduje Gospodyni i wkłada ją do kufra „na zaś”. Gest ten można interpretować jako przyszłą zapowiedź zwycięstwa powstania; Może to być jednak także  symbol chciwości chłopów oraz ich egoizmu.

Pawie Pióro

Pawie pióro to jednoznaczny symbol dumy i pychy narodowej. Jasiek, wyciągając ręce po ten właśnie przedmiot gubi złoty róg który był podarunkiem od Wernyhory.

Kaduceusz

Kaduceusz to atrybut greckiego boga Hermesa - to zwieńczona skrzydłami laska, wokół której owinięte są dwa węże (symbol kaduceusza). W „Weselu” ta błazeńska laseczka symbolizuje spór. Zostaje ona wręczona Dziennikarzowi przez Stańczyka  który miał nią poruszyć innych.

Bronowicka Chata

Bronowicka chata to symbol całej Polski. W chacie tej (tak jaki i w Polsce) znalazły się najważniejsze postacie epoki: artyści, dziennikarze, chłopi.

Symboliczne Sceny w „Weselu”

Chocholi Taniec

Chocholi Taniec symbolizuje uśpienie, niemożność czynu a także  marazm narodu Polskiego. Taniec ten oznacza zatem także porzucenie idei walki o wolność.

Zasłuchanie

Scena „zasłuchania” podobnie jak chocholi Taniec, symbolizuje marazm i uśpienie - bezczynne czekanie na cud.

Zgromadzenie chłopów z kosami

Scena ta symbolizuje gotowość chłopów do walki. Możliwe, że jest to nawiązanie do Bitwy nad Racławicami ( Bitwa z 1794 pomiędzy Rzeczpospolitą a Rosją - dowódcą wojsk Polskich był Tadeusz Kościuszko. W Bitwie tej brali udział kosynierzy)

Geneza „Wesela” - prawdziwe wesele w Bronowicach

Symbolika dramatu wyrasta z konkretnego wydarzenia. 20 listopada 1900 roku poeta Lucjan Rydel poślubił Jadwigę Mikołajczykównę, chłopkę z podkrakowskich Bronowic. Wyspiański był świadkiem na tym ślubie, a następnie przyglądał się trwającej kilka dni zabawie weselnej w dworku Włodzimierza Tetmajera.

Tekst powstał błyskawicznie - był gotowy już na początku 1901 roku. Prapremiera odbyła się 16 marca 1901 roku w Teatrze Miejskim w Krakowie, dzisiejszym Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Na widowni zasiedli prawdziwi uczestnicy bronowickiego wesela, którzy mieli okazję zobaczyć siebie na scenie.

To właśnie sportretowanie żyjących krakowian wywołało największy skandal. Pierwowzorami Pana Młodego, Panny Młodej i Haneczki byli odpowiednio Rydel, jego żona i siostra. Zrozumienie tego kontekstu ułatwia odczytanie symboli: bronowicka chata jest Polską w miniaturze właśnie dlatego, że spotkały się w niej realne środowiska - inteligencja z Krakowa i chłopi.