Merkury i Wenus wracają do ruchu prostego – koniec retrogradacji

W piątek 13 listopada 2026 o 16:53 czasu polskiego Merkury kończy ruch wsteczny i znowu przesuwa się po zodiaku do przodu. Niespełna dziewięć godzin później, już po północy 14 listopada, to samo robi Wenus. Dwie planety kończą ruch wsteczny w odstępie jednej nocy, co zdarza się rzadko - a przy okazji dobrze pokazuje, czym ten ruch w ogóle jest.

Dokładne daty i stopnie

Planeta	Początek ruchu wstecznego	Powrót do ruchu prostego	Na jakim stopniu stacjonuje
Merkury	24 października, ok. 9:12 (20°59′ Skorpiona)	13 listopada, ok. 16:53	5°02′ Skorpiona
Wenus	3 października, ok. 9:16 (8°30′ Skorpiona)	14 listopada, ok. 1:27	22°52′ Wagi

Godziny podaję w czasie polskim. Październikowe daty wypadły jeszcze przed zmianą czasu, więc są w czasie letnim, listopadowe już w zimowym - stąd różnica w przeliczeniu względem czasu uniwersalnego.

Jedna rzecz może mylić przy sprawdzaniu w obcych źródłach: serwisy amerykańskie podają stację Wenus na 13 listopada, bo u nich wypada ona jeszcze wieczorem tego dnia. To ta sama chwila, opisana w innej strefie. W Polsce i w czasie uniwersalnym jest to już 14 listopada.

Wenus zdążyła w trakcie swojego cofania się opuścić Skorpiona i wrócić do Wagi, co nastąpiło 25 października. Merkury przez cały ten okres pozostał w Skorpionie. Oba cienie, czyli odcinki, które planety przechodzą trzykrotnie, domykają się pod koniec listopada.

Planeta nigdzie nie zawraca

Ruch wsteczny jest złudzeniem perspektywy i nie ma w nim nic tajemniczego. Najprostsza analogia jest drogowa: gdy wyprzedzasz wolniejszy samochód, przez chwilę wygląda on tak, jakby cofał się względem krajobrazu za nim - choć przecież jedzie naprzód.

Przy Merkurym i Wenus mechanizm jest nieco inny niż przy planetach zewnętrznych, bo obie krążą bliżej Słońca niż Ziemia. Wyglądają na cofające się wtedy, gdy mijają nas po wewnętrznej stronie swojej orbity i przechodzą mniej więcej między nami a Słońcem. Merkury obiega Słońce w około 88 dni, więc robi to kilka razy w roku; Wenus znacznie rzadziej, mniej więcej raz na półtora roku.

Na niebie widać to jako pętlę - planeta kreśli wśród gwiazd zamkniętą linię i wraca mniej więcej w to samo miejsce. Starożytni astronomowie uznawali te pętle za jeden z najtrudniejszych problemów do wyjaśnienia i to właśnie one wymusiły budowę skomplikowanych systemów epicykli, zanim okazało się, że wystarczy przenieść Słońce na środek.

Co miałoby z tego wynikać według astrologii

W tradycji interpretacyjnej retrogradacja nie jest okresem złym, tylko odwróconym do wewnątrz. Merkury odpowiada w niej za komunikację, umowy, podróże i urządzenia, więc jego ruch wsteczny bywa czytany jako czas powrotów do spraw niezamkniętych i sprawdzania zapisów zamiast podpisywania nowych. Wenus odpowiada za relacje, pieniądze i to, co uznajemy za wartościowe, więc jej retrogradacja bywa wiązana z powrotami dawnych związków i z rewizją wydatków.

To są wskazania tradycji, nie ustalenia nauki, i tak je tutaj podaję. Podobnie czyta się w astrologii sezon zaćmień, który rządzi się własnym zestawem reguł. Listopadowy nów w Skorpionie wypadł zresztą jeszcze w trakcie obu tych okresów.

Co pokazały badania

Przekonanie o wpływie retrogradacji Merkurego doczekało się sprawdzenia na danych i wynik jest ciekawszy, niż obie strony sporu zwykle przyznają.

Qi, Wang i Zhang w pracy Long Live Hermes! Mercury Retrograde and Equity Prices przeanalizowali indeksy giełdowe 48 krajów z lat 1973-2019. Znaleźli realną prawidłowość: w okresach ruchu wstecznego Merkurego zwroty były średnio o około 3,33 procenta rocznie niższe. Sami autorzy tłumaczą to jednak nie wpływem planety, tylko zachowaniem inwestorów, którzy w tę zależność wierzą i odpowiednio zmieniają decyzje.

Najmocniejsza część tej pracy to testy na zdarzeniach, których nikt nie wywołuje przekonaniami. Autorzy sprawdzili katastrofy lotnicze, śmiertelne wypadki drogowe w Stanach Zjednoczonych z lat 1975-2017 oraz liczbę wyszukiwań o opóźnieniach lotów i kolizjach. W żadnym z tych zbiorów nie znaleźli istotnego efektu; wprost piszą, że wpływ retrogradacji Merkurego na wypadki drogowe jest nieistotny statystycznie.

Zestawienie obu wyników daje najlepszą odpowiedź, jaką można dziś dać: retrogradacja zmienia to, co ludzie robią, a nie to, co dzieje się niezależnie od nich. Giełda reaguje, bo giełda składa się z decyzji. Asfalt nie reaguje, bo nie czyta horoskopów.

Dla porządku: nie wszystkie prace idą w tę samą stronę. Mahendra, Mohanty i Sudalaimuthu w artykule Financial Astrology and Behavioral Bias: Evidence from India z 2021 roku, na danych indeksów Nifty50 i Sensex z lat 1998-2018, uzyskali zależność o przeciwnym znaku. Przy takiej rozbieżności ostrożność jest jedyną uczciwą postawą.

Trzy rzeczy, które najczęściej się tu myli

• że planeta się zatrzymuje. Nie zatrzymuje się ani na chwilę - zmienia się wyłącznie kierunek, w którym widzimy jej ruch na tle gwiazd.
• że retrogradacja to rzadkość. Merkury cofa się trzy razy w roku i łącznie przez około jedną piątą czasu. Gdyby powodowała awarie, awarie byłyby zjawiskiem stałym.
• że po stacji efekt znika z dnia na dzień. W samej astrologii tak nie jest - mówi się o okresie cienia, w którym planeta wraca po własnych śladach, i kończy się on dopiero pod koniec listopada.