Sześcian Metatrona

Sześcian Metatrona nie ma nic wspólnego z Metatronem. Postać o tym imieniu występuje w żydowskiej literaturze mistycznej od pierwszych wieków naszej ery, ale żaden z tych tekstów nie łączy jej z tą figurą geometryczną. Nazwę nadano jej w XX wieku, w kręgu współczesnej świętej geometrii.

Czym jest Sześcian Metatrona?

Sześcian Metatrona to figura powstająca przez połączenie środków trzynastu okręgów prostymi liniami, każdego z każdym. Daje to siedemdziesiąt osiem odcinków tworzących gęstą siatkę o wyraźnej symetrii sześciokrotnej.

Układ trzynastu okręgów, od którego się zaczyna, nosi nazwę Owocu Życia i wywodzi się z szerszego wzoru zwanego Kwiatem Życia. Ten ostatni jest motywem realnie występującym w starożytnej ornamentyce, między innymi w Egipcie i w Asyrii.

Skąd wzięła się nazwa

Tu leży najważniejsze rozróżnienie w tym haśle i warto postawić je jasno.

Metatron jest postacią z żydowskiej literatury mistycznej, występującą między innymi w tekstach zaliczanych do tradycji Merkawy oraz w późniejszej kabale. Przypisuje mu się tam rolę pisarza niebiańskiego i pośrednika.

Żaden z tych tekstów nie opisuje jednak żadnej figury geometrycznej przypisanej tej postaci. Połączenie imienia z siatką linii dokonało się dopiero w drugiej połowie XX wieku, w środowisku współczesnej duchowości, i rozeszło się szeroko dzięki publikacjom popularnym oraz internetowi.

Jak się go konstruuje

Warto znać samą procedurę, bo jest prosta i pozwala sprawdzić wszystko samodzielnie.

Krok	Co się robi
1	Rysuje się okrąg i sześć identycznych wokół niego, stycznych do siebie
2	Dodaje się kolejnych sześć okręgów w drugim pierścieniu
3	Powstaje trzynaście okręgów, czyli Owoc Życia
4	Łączy się wszystkie środki ze wszystkimi
5	Otrzymuje się siedemdziesiąt osiem linii

Liczba linii wynika z prostego rachunku kombinatorycznego: liczba par możliwych do utworzenia z trzynastu punktów wynosi dokładnie siedemdziesiąt osiem. Nie ma w tym żadnej tajemnicy, tylko działanie arytmetyczne, choć sama liczba bywa przywoływana jako znacząca ze względu na zbieżność z liczbą kart tarota.

Bryły platonskie i spór o nie

Najczęściej powtarzane twierdzenie o tej figurze mówi, że zawiera ona rzuty wszystkich pięciu brył foremnych, zwanych platonskimi: czworościanu, sześcianu, ośmiościanu, dwunastościanu i dwudziestościanu.

Rzecz wymaga doprecyzowania. Część tych brył rzeczywiście daje się odnaleźć w siatce jako podzbiory linii, przede wszystkim sześcian, czworościan i ośmiościan. Przy dwunastościanie i dwudziestościanie sprawa jest sporna, bo ich odczyt wymaga dorysowania odcinków, których w figurze nie ma, albo potraktowania niektórych linii jako przybliżeń.

Twierdzenie o pięciu bryłach jest więc częściowo prawdziwe, a nie całkowicie fałszywe, i to jeden z powodów, dla których spór o nie ciągnie się od dekad. Same bryły foremne są przy tym obiektami matematycznymi znanymi od starożytności i opisanymi już przez Euklidesa.

Co przypisuje się tej figurze

W nurcie świętej geometrii Sześcianowi Metatrona przypisuje się kilka powtarzalnych znaczeń.

• uporządkowanie i równowagę wynikającą z symetrii wzoru,
• ochronę, przez skojarzenie z zamkniętą strukturą bez luk,
• połączenie wszystkiego ze wszystkim, bo każdy punkt łączy się z każdym,
• całość form podstawowych, przez zawartość brył foremnych,
• zastosowanie medytacyjne jako obiekt do skupiania uwagi.

Trzeci punkt jest jedyną cechą wynikającą wprost z konstrukcji, a nie z interpretacji. Figura jest w języku matematycznym grafem pełnym o trzynastu wierzchołkach, czyli takim, w którym każdy punkt połączony jest z każdym innym, i to rzeczywiście czyni z niej obraz pełnego połączenia.

Jak to oceniać

Rozsądne podejście wymaga rozdzielenia trzech warstw, które w popularnych opisach występują razem.

Pierwsza to geometria: konstrukcja jest ścisła, sprawdzalna i estetycznie udana. Druga to historia wzoru: Kwiat Życia jako motyw ornamentalny jest starożytny, ale nie wiemy, jakie znaczenie mu wtedy przypisywano. Trzecia to nazwa i wykładnia duchowa, które są współczesne i nie mają oparcia w źródłach.

Nie oznacza to, że figura jest bezwartościowa. Oznacza tylko, że warto opisywać ją jako to, czym jest: efektowny wzór geometryczny, któremu w XX wieku nadano imię anioła i doczepiono do niego znaczenia.