Larimar

Larimar jest minerałem z gromady krzemianów, odmianą pektolitu. Już pektolit należy do minerałów wyjątkowych, rzadko dostępnych, ale larimar, jego odmiana, występuje w tylko jednym miejscu na świecie, na Karaibach, w Republice Dominikany. Pektolity bywają białe, bezbarwne, o wielkości sięgającej kilku centymetrów, takie znajdują się w Kanadzie, na Alasce dostępne są w postaci niebieskozielonych kryształów, to tzw. żad pektolitowy, w Quebecu można znaleźć doskonale wykształcone niebieskozielone i białe kryształy, ale te na Dominikanie posiadają jedyny w swoim rodzaju odcień niebieski i ciemnoniebieski. Ich wyjątkowość nadała tej odmianie pektolitu odrębną nazwę -  larimar.

Krótka historia larimara

Pierwsza wzmianka o tym wyjątkowym kamieniu pochodzi z 1916 roku, gdy ksiądz Miguel Domingo Fuertes Loren bezskutecznie ubiegał się o zgodę na eksploatację „pewnej niebieskiej skały”. Urzędnicy nie wiedzieli, o czym mówi, i wniosek odrzucili. Na dobre zainteresowano się nim dopiero w latach 70. XX wieku. W opisie ponownego odkrycia larimaru występują Miguel Méndez oraz Norman Rilling, wolontariusz Korpusu Pokoju, którzy w 1974 roku znaleźli niebieskie otoczaki na plaży u stóp gór Bahoruco, a następnie ruszyli w górę rzeki, by odnaleźć źródłowe wychodnie. Mendez odkryty kamień nazwał, łącząc imię swojej córki Larissy oraz słowo mar, kojarzące minerał z niezwykłym odcieniem niebieskiego Morza Karaibskiego. Inną, funkcjonującą nazwą dla larimara jest Kamień Atlantydy, kojarzący go z utraconą i zaginioną, mityczną Atlantydą, której częścią, według wielu mitologii, była ponoć Dominikana.

Larimar powstawał w pęcherzach gazowych i szczelinach skał wulkanicznych, wypełnianych później przez gorące roztwory hydrotermalne. Larimar rzadko kiedy występuje samodzielnie, towarzyszą mu zwykle inne minerały wypełniające pustki skalne, między innymi zeolity i kalcyt. W naturze pektolit tworzy kryształy o pokroju słupkowym, pręcikowym oraz igiełkowym, a jego zbite, włókniste skupienia bywają tak zwarte, że dają efekt kociego oka. Jest stosunkowo miękki i kruchy - jego twardość wynosi 4,5-5 w skali Mohsa.

Właściwości i symbolika larimaru

Larimar, m.in ze względu na jego wyjątkowość, zyskał sobie znaczenie kamienia uzdrawiającego, zarówno w sferze fizycznej jak i psychicznej. Kryształ wspiera naturalne procesy gojenia się organizmu, ale też posiada potencjał uzdrawiania duszy, niesie w sobie miłość, pokój i wewnętrzną harmonię. To dlatego zaleca się osobom funkcjonującym w permanentnym stresie, odczuwającym niepokój i niezdefiniowany strach. Przełamując je, osoba podatna na działanie larimara, poprawia swoją komunikację ze światem zewnętrznym.

Zgodnie z wierzeniami religii dharmicznych oraz ezoteryki, larimar stymuluje czakre gardła, czakre trzeciego oka oraz czakre korony, tworząc kanał komunikujący z wyższą, nadrzędną wiedzą. Minerałowi przypisuje się zdolność uwalniania z traumy, uczenia przebaczania i leczenia emocjonalnych ran. Ma usuwać blokady energetyczne, pomagać w odnalezieniu powołania, rozwijać kreatywność i zdolność wnioskowania. Larimar polecany bywa kobietom w ciąży oraz handlowcom, przedsiębiorcom i artystom. Warto pamiętać, że są to wierzenia z zakresu litoterapii - kamień nie leczy żadnych schorzeń i nie zastępuje opieki lekarskiej, co dotyczy zwłaszcza okresu ciąży.

Larimar w biżuterii

Larimar jest zbitą, włóknistą odmianą pektolitu, dlatego stanowi znacznie atrakcyjniejszy surowiec do wyrobu biżuterii niż kruche kryształy tego minerału, zarówno pod względem cech fizycznych minerału, jak i estetycznych. W trakcie obróbki, larimar nabiera przejrzystości i jedwabistej struktury, często ujawniając drobne, kolorowe żyłki współtworzące tę  niezwykłą powierzchnię.

Z larimaru, u źródła, czyli na Karaibach, wytwarza się przede wszystkim biżuterię etniczną. Lokalni artyści wykonują oryginalne ozdoby w postaci naszyjników, bransoletek, kolczyków czy pierścionków. Wyroby sprzedawane są na stoiskach i straganach, na które można trafić w większości turystycznych lokalizacji. Jednak larimarem ozdabia się też przedmioty wystroju wnętrz, przedmioty, które mają upiększać i wyróżniać aranżację domowej przestrzeni. Mogą to być zdobienia puzderek i pudełek, uchwyty do szafek, detale podnoszące walory estetyczne. W Europie larimar tworzy piękną biżuterię, daleką od jego historii, ale równie piękną i wyjątkową.

Właściwości fizyczne larimaru

Najważniejsze parametry kamienia, które decydują o jego użytkowaniu:

• Rodzaj: niebieska odmiana pektolitu, czyli krzemianu sodu i wapnia
• Wzór chemiczny: NaCa₂Si₃O₈(OH)
• Twardość w skali Mohsa: 4,5-5
• Gęstość: około 2,7-2,9 g/cm³
• Połysk: jedwabisty, po wypolerowaniu woskowy do szklistego
• Występowanie: kopalnia Los Chupaderos w prowincji Barahona na Dominikanie

Barwę larimaru zawdzięczamy miedzi, która zastępuje część wapnia w strukturze pektolitu. Im więcej miedzi, tym intensywniejszy błękit - i tym wyższa cena. Białe smugi to zwykły pektolit, a czerwonawe naloty pochodzą od tlenków żelaza.

Charakterystyczny wzór powstaje przez przeplatanie się niebieskich i białych partii oraz fragmentów skały macierzystej. Pod lupą w prawdziwym larimarze widać drobne kuliste skupienia o niebieskim środku i białej obwódce - to cecha, której imitacje nie odtwarzają.

Jak dbać o larimar i rozpoznać imitację

Twardość 4,5-5 oznacza, że kamień jest miękki - łatwo go zarysować kluczami w torebce czy piaskiem na plaży. Najlepiej sprawdza się w wisiorkach i kolczykach, gorzej w pierścionkach noszonych codziennie.

Jest też druga, mniej znana kwestia. Larimar bywa wrażliwy na długotrwałe światło słoneczne i wysoką temperaturę, po których jego błękit może zblaknąć. Paradoksalnie więc kamień kojarzony z morzem i słońcem najlepiej przechowywać w ciemnym pudełku, a biżuterię zdejmować przed długim opalaniem. Należy go też chronić przed kosmetykami, chlorowaną wodą i myciem ultradźwiękowym.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie:

• Wzór - naturalny larimar ma nieregularne smugi i żyłkowanie; równy, jednolity błękit to zwykle barwiony howlit, magnezyt albo szkło.
• Pęcherzyki powietrza - widoczne pod lupą okrągłe pęcherzyki zdradzają imitację ze szkła lub żywicy.
• Chłód w dotyku - kamień naturalny dłużej pozostaje chłodny niż plastik.
• Cena - larimar pochodzi z jednego, niewielkiego złoża, więc bardzo tanie „larimary” w dużych rozmiarach należy traktować podejrzliwie.

Warto też wiedzieć, że określenia w rodzaju „turkus karaibski” czy „turkus dominikański” są mylące - larimar nie ma nic wspólnego z turkusem i międzynarodowe organizacje branżowe odradzają stosowanie takich nazw.