Apatyt

Apatyt to minerał z rodziny fosforanów. Ponieważ występuje powszechnie, we wszystkich rodzajach skał, często mylony jest z innymi minerałami. Potwierdza to jego nazwa wywodząca się od greckiego czasownika apato, czyli oszukiwać. Apatyt tworzy sześcioboczne kryształy o pokroju: słupkowym, igiełkowym oraz tabliczkowym. Jest minerałem stosunkowo kruchym, a jego twardość w skali Mohsa wynosi dokładnie 5 - to właśnie apatyt jest wzorcem tego stopnia twardości. Okazy przezroczyste, o jakości jubilerskiej, są rzadkością; znacznie częściej spotyka się go w postaci zbitej lub nieprzezroczystej, czasem wykazującej fluorescencję. Najokazałsze kryształy występują w Kanadzie oraz USA, a największy oszlifowany apatyt waży około 147 karatów, pochodzi z Kenii i ma barwę żółtozieloną. Miłośnicy apatytu znajdą go w Europie: Szwajcarii i Niemczech, Hiszpanii, Portugalii czy Finlandii oraz Ameryce Południowej, ale też w Polsce, w Górach Sowich.

Symbolika i znaczenie apatytu

Nikt nie jest doskonały, a przynajmniej nie w każdym aspekcie. Minerały, szlachetne kamienie od tysięcy lat pomagają ludziom osiągać stawiane przed sobą cele. Największą sztuką jest wytypowanie konkretnego kamienia, swoistego talizmanu chroniącego, ale i motywującego, dodającego energii i odwagi do czynów, które są w zasięgu. Taką funkcję spełnia apatyt, dlatego zaleca się noszenie go przy sobie osobom, które potrzebują wsparcia i wiary we własne siły. To kamień marzycieli, oczekujących na idealny moment spełnienia swoich marzeń, ale trzeba im delikatnego impulsu i jasności umysłu, by dostrzec tę właściwą chwilę.

Apatyt rozjaśnia umysł, podnosi jego koncentrację a jednocześnie nadaje mu refleks i wspiera intelekt, dlatego zalecany jest osobom publicznym lub takim, które uprawiają zawody, gdzie komunikacja z odbiorcą decyduje o powodzeniu przekazu. To minerał przeznaczony dla nauczycieli, coachów, ekspertów w swoim zawodzie, osób przed którymi stoją ważne wyzwania.

Apatyt symbolizuje:

• skupienie i koncentrację
• bezwarunkową miłość
• komunikację
• harmonię
• kreatywność
• humanitaryzm
• walkę z wirusami

Apatyt zachęca do komunikowania, w relacjach towarzyskich pomaga otworzyć się na odbiorcę, w ten sposób umożliwia poszerzanie wciąż grona przyjaciół. Daje energię i pobudza ciekawość do poznawania innych ludzi.

Właściwości apatytu - ezoteryka

Kolor apatytu ma znaczenie, zarówno w relacjach towarzyskich jak i zawodowych:

• apatyt w kolorze żółtym podnosi poziom koncentracji i pomaga w komunikacji i nauce
• apatyt w kolorze niebieskim sprzyja koncentracji w wystąpieniach publicznych
• apatyt w kolorze zielonym pomaga przyciągać pieniądze

Apatytowi przypisuje się w litoterapii także znaczenie prozdrowotne. Poniższa lista opisuje wierzenia medycyny niekonwencjonalnej, a nie potwierdzone działanie - kamień nie leczy żadnej choroby. Przy zapaleniu płuc, chorobach tarczycy, złamaniach i innych poważnych dolegliwościach konieczna jest wizyta u lekarza, a odłożenie leczenia może być groźne. Według tej tradycji apatyt bywa stosowany w celu:

• złagodzenia bólu zębów oraz bólu gardła
• przy chorobach układu oddechowego: zapalenia płuc, zapalenia oskrzeli i górnych dróg oddechowych
• przy zaburzeniach pracy tarczycy
• podczas rekonwalescencji wielu różnych chorób
• w procesie zrastania się złamanych kończyn
• w trakcie zajęć wymagających skupienia  i koncentracji
• przy napadowym poceniu się

Apatyt w jubilerstwie

Najładniejsze i najbardziej czyste fizycznie apatyty stosuje się do wyrobu biżuterii, najczęściej nadając im szlif fasetkowy lub kaboszonowy. Jubilerstwo preferuje apatyt w technikach metaloplastycznych, łącząc minerał ze srebrem i miedzią. W ten sposób wytwarza się pierścionki, kolczyki, bransoletki i naszyjniki. Autorzy jubilerskich wyrobów szczególnie upodobali sobie metodę wire wrapping, czyli technikę, w której kamień oplata się różnej grubości drucikami, ale też tworząc grona drobnych minerałów. Drobne fragmenty apatytu doskonale prezentują się z innymi minerałami i minimalistycznymi elementami wykonanymi z metali szlachetnych. Najczęściej do produkcji biżuterii wykorzystuje się apatyt jasnozielony, jasnoniebieski oraz zielonkawoniebieski i w postaci oponek ze szlifem fasetkowym, drobnych kulek czy kropli. Dla miłośników dużej biżuterii stosuje się zwykle gładkie kule, już niefasetowane.

Apatyt - wzorzec twardości i odmiany

Apatyt zajmuje szczególne miejsce w mineralogii, ponieważ to właśnie on wyznacza piąty stopień w skali Mohsa. Gdy mówimy, że jakiś kamień ma twardość 5, odnosimy się właśnie do apatytu.

W praktyce apatyt to nie jeden minerał, lecz cała grupa fosforanów wapnia, różniących się jednym składnikiem:

• fluoroapatyt - z fluorem, najpospolitszy w przyrodzie
• chloroapatyt - z chlorem
• hydroksyapatyt - z grupą wodorotlenową

Pozostałe właściwości wyglądają następująco:

• Wzór ogólny: Ca₅(PO₄)₃(F,Cl,OH)
• Gęstość: około 3,1-3,2 g/cm³
• Połysk: szklisty do tłustego
• Układ krystalograficzny: heksagonalny

Wśród odmian jubilerskich najbardziej ceniony jest neonowo niebieski apatyt z Madagaskaru o intensywnej, niemal świecącej barwie. Spotyka się także apatyt z efektem kociego oka oraz odmiany fioletowe i bezbarwne.

Twardość 5 i wyraźna kruchość oznaczają, że kamień wymaga ostrożności - nie nadaje się do pierścionków noszonych codziennie i źle znosi czyszczenie ultradźwiękowe oraz nagłe zmiany temperatury.

Apatyt w przemyśle i w naszych zębach

O apatycie warto wiedzieć coś, co zaskakuje większość czytelników: każdy z nas nosi go w sobie. Hydroksyapatyt jest bowiem głównym nieorganicznym składnikiem kości oraz szkliwa zębów, które jest najtwardszą tkanką ludzkiego ciała.

Ta sama substancja wykorzystywana jest w medycynie. Syntetyczny hydroksyapatyt służy do wytwarzania implantów kostnych, pokrywania endoprotez i produkcji past do zębów wspierających remineralizację szkliwa. Jest dobrze tolerowany przez organizm, bo materiał odpowiada temu, co naturalnie buduje nasze kości.

Jeszcze większe znaczenie ma apatyt w rolnictwie. Skały fosforanowe zawierające apatyt są głównym światowym źródłem fosforu do produkcji nawozów, a więc stanowią jeden z filarów wyżywienia ludzkości. Fosfor jest pierwiastkiem niezbędnym dla roślin, a jego złoża są ograniczone i nieodnawialne, co czyni ten surowiec strategicznym. Apatyt wykorzystuje się także do produkcji kwasu fosforowego, dodatków paszowych i środków czystości.

Warto też dodać, że geolodzy cenią apatyt z zupełnie innego powodu. Zawarte w nim ślady uranu pozwalają datować skały i odtwarzać historię ich ostygania, dzięki czemu minerał ten służy do badania dziejów gór i basenów osadowych.