Żonkil

Bardzo wczesną wiosną na łąkach pojawia się niewiele kwiatów, a jednym z nich jest właśnie żonkil. Z racji tego, że jest on niewymagającym kwiatem, bardzo niewiele mu potrzeba do tego żeby się rozwinąć. Zazwyczaj myśląc o żonkilach w naszych głowach pojawia się kolor żółty. Dziko rosnące kwiaty zazwyczaj mają żółte albo białe kwiaty. Ale czy wszystkie sprawy związane z żonkilami są takie proste?

Żonkil a narcyz - jakie są różnice?

W tym wypadku jest podobnie jak z matematycznym stwierdzeniem, że każdy kwadrat jest prostokątem, ale nie każdy prostokąt jest kwadratem. Jak to się przekłada na te konkretne kwiaty? Każdy żonkil jest narcyzem, ale nie każdy narcyz jest żonkilem. Jak to rozumieć? Najprościej rzecz ujmując żonkile są po prostu jedną z odmian narcyzów. Jak na pierwszy rzut oka odróżnić żonkila od pozostałych odmian narcyzów? Cechuje się on dłuższą łodygą kwiatową oraz charakterystycznym kształtem płatków. Różnice pomiędzy żonkilami a pozostałymi narcyzami są bardzo łatwo dostrzegalne, ale tak naprawdę dla zwykłego laika najbardziej istotnym parametrem jest kolor. Ogólną ich zaletą jest też to, że jako kwiaty cięte dłużej utrzymują świeżość, więc są chętniej wybierane do bukietów i ozdób świątecznych związanych z wiosną. Dlaczego akurat żonkile witają nas na świątecznych stołach? Jaka jest ich symbolika?

 Żonkil - co symbolizuje?

Z racji tego, że są to kwiaty, które pojawiają się na łąkach, jako jedne z pierwszych to ich głównym symbolem są odrodzenie, nowy początek oraz są zwiastunek nadejścia wiosny. Mają też wiele innych znaczeń trochę mniej oczywistych, ale mimo wszystko bardzo istotnych. Te niepozorne kwiatki są symbolem inspiracji, odnowy i witalności, pamięci, przebaczenia oraz wielu innych. Jak widzimy wszystko, co związane z żonkilami odnosi się do rozwoju, nowego życia. Z racji tego, że żonkile należą do rodziny narcyzów warto tutaj wspomnieć skąd według legendy pochodzi nazwa tej rodziny kwiatów.

Narcyz w mitologii greckiej był przystojnym młodzieńcem, który uwielbiał polować. Był tak piękny, że każda nimfa leśna się w nim kochała. Ale on nie zwracał na nie uwagi, ponieważ świata poza polowaniami nie widział. Pewnego dnia nachylił się nad strumieniem żeby zaczerpnąć wody i wtedy zobaczył swoje odbicie w tafli rzeki. Kiedy ujrzał swoje odbicie, zakochał się bez pamięci sam w sobie. Niestety efektem tej próżnej miłości była jego śmierć. W miejscu gdzie został pochowany, na jego grobie wyrósł kwiat o białych płatkach i złotym sercu, który otrzymał imię po owym nieszczęśniku. Jak więc widzimy ten wspaniały kwiat ma dość smutną genezę. Nie tylko grecy znali żonkile, więc w różnych kulturach ma on trochę inne znaczenie.

 

Znaczenie żonkila w różnych kulturach:

Żonkile są znane w wielu państwach świata i w każdym ich znaczenie jest z lekka inne. We Francji kwiat ten symbolizuje nadzieję i jest obecny podczas świąt z nią związanych. U chińczyków z kolei żonkil symbolizuje szczęście. W Chinach jest tak bardzo za to ceniony, że jest jednym z symboli Chińskiego Nowego Roku. W Japonii kwiat ten ma bezpośredni związek z radością. Na wyspach brytyjskich a dokładnie w Walii istnieje pewna legenda, która twierdzi, że osoba, która znajdzie pierwszy kwiat żonkila z danym roku będzie błogosławiona większym bogactwem niż w roku poprzednim. Żonkile były też wykorzystywane w krajach arabskich, gdzie były uważane za afrodyzjak i lekarstwo na łysienie. Już w średniowiecznej europie żonkile miały niebagatelne znaczenie, ponieważ jeżeli spojrzenie jakiejś osoby spowodowało opadnięcie płatków żonkila, było to zapowiedzią zbliżającej się śmierci.

Ciekawostki dotyczące żonkili

Jedną z ciekawostek, o jakich warto wspomnieć w przypadku żonkila jest to, że kwiat ten symbolizując nowy początek bardzo często towarzyszy katolikom na wielkanocnych stołach. Obok jajka i zajączka jest to bardzo dobry symbol zaczynającego się na nowo kręgu życia. W mniej religijnych sprawach żonkil jest też symbolem 10 rocznicy ślubu. Wyciąg z kwiatu żonkila jest też stosowany w kosmetykach i perfumach.

Żonkil jako symbol nadziei w walce z rakiem - Pola Nadziei

Współcześnie żonkil zyskał jeszcze jedno, poruszające znaczenie: stał się międzynarodowym symbolem nadziei w walce z chorobą nowotworową. To naturalne przedłużenie jego dawnej symboliki - skoro od wieków oznaczał odrodzenie i nowe życie, dobrze pasuje do idei nadziei mimo cierpienia.

Ten symbol rozsławiła akcja „Pola Nadziei”. Program zapoczątkowała w Wielkiej Brytanii fundacja Marie Curie Cancer Care, wspierająca nieuleczalnie chorych, a w Polsce po raz pierwszy zorganizowało go w 1998 roku krakowskie Hospicjum św. Łazarza. Idea jest prosta i wymowna:

• Jesienią wolontariusze i uczniowie sadzą cebulki żonkili, tworząc „pola nadziei”.
• Wiosną, gdy kwiaty zakwitną, rozdają je darczyńcom w zamian za datki na hospicja.
• Żółty żonkil stał się w ten sposób znakiem solidarności z chorymi i wsparcia opieki hospicyjnej.

Żonkil - narodowy kwiat Walii

Żonkil to również narodowy kwiat Walii, ściśle związany z tamtejszą tożsamością. Walijczycy przypinają go do ubrań 1 marca, w Dzień św. Dawida (patrona Walii), obok drugiego narodowego symbolu kraju - pora.

To właśnie z Walią wiąże się przytoczona wcześniej legenda, według której osoba, która wiosną dostrzeże pierwszego żonkila, może liczyć na pomyślność i bogactwo w nadchodzącym roku. Dzięki temu kwiat łączy w sobie wymiar narodowy, świąteczny i przynoszący szczęście.