Linux Logo

Linux to system operacyjny oparty na jądrze Linux stworzonym przez Linusa Torvaldsa w 1991 roku. Nie ma jednak właściciela, ponieważ należy do każdego użytkownika korzystającego z systemu. Linux jest tzw. wolnym oprogramowaniem, co oznacza, że każdy może dowolnie go modyfikować, przyczyniając się tym samym do jego rozwoju.

Logo Linux

Logo Linuxa pojawiło się w 1996 roku. Od początku przedstawiało pingwina, który jako maskotka marki, przybierał różne wyrazy twarzy i pozycje. Zwykle ptak jest pokazywany na białym tle. Siedzi z wyciągniętymi przed siebie nogami, ma żółty, trójkątny dziób i patrzy na coś ze skupieniem. Sprawia wrażenie skupionego. Ta wersja została stworzona przez Larry’ego Ewinga. Pomysł na pingwina w logo został zaczerpnięty z rozmowy z Torvaldsem, który jest wielbicielem pingwinów, a nawet został przez jednego uszczypnięty podczas podróży do Australii.

Maskotka nosi nazwę Tux - nazwa ta pochodzi najprawdopodobniej od słów Torvald’s Unix (Unix Torvaldsa), często jest wyprowadzana również od angielskiej nazwy smokingu (tuxedo), ponieważ pingwiny wyglądają, jakby nosiły smoking.

Dlaczego akurat pingwin, a nie coś groźniejszego?

Wybór maskotki był przedmiotem długiej dyskusji w środowisku programistów, a część osób proponowała symbole bardziej dostojne - orła, rekina albo abstrakcyjny znak w stylu korporacyjnym.

Torvalds konsekwentnie odrzucał te propozycje. Argumentował, że Linux nie potrzebuje godła budzącego respekt, tylko czegoś sympatycznego, co ludzie polubią. Chciał pingwina najedzonego i zadowolonego, jakby właśnie skończył posiłek i przysiadł z pełnym brzuchem - i tak właśnie Tux został narysowany.

Ta decyzja miała konsekwencje wykraczające poza estetykę. System operacyjny tworzony przez rozproszoną społeczność ochotników dostał znak, który nie przypominał logotypu żadnej korporacji - i to samo w sobie było komunikatem odróżniającym go od Windowsa czy systemu firmy Apple.

Licencja, czyli dlaczego Tux jest wszędzie

Najważniejsza cecha tego znaku nie dotyczy jednak wyglądu, lecz praw do niego.

Larry Ewing narysował Tuksa w programie GIMP - wolnym edytorze grafiki - i udostępnił go na bardzo swobodnych warunkach. Każdy może używać wizerunku pingwina, modyfikować go i wykorzystywać komercyjnie, o ile poda autora.

Skutki widać do dziś. Tux pojawia się w dziesiątkach wariantów: jako pirat, kucharz, astronauta czy postać z gier, a poszczególne dystrybucje systemu tworzą własne przeróbki. Powstały też gry z jego udziałem, między innymi SuperTux i Tux Racer.

To odwrotność tego, jak działają znaki towarowe wielkich firm. Korporacje pilnują spójności swojego logo co do odcienia i proporcji, a społeczność Linuksa oddaje Tuksa do dowolnego użytku - i właśnie ta swoboda uczyniła z niego jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli informatyki.

Warto dodać, że sama nazwa systemu też miała być inna. Torvalds początkowo chciał nazwać swój projekt „Freax”, od słów free, freak i litery X od Uniksa. Nazwę Linux nadał plikom na serwerze jego znajomy, uznając ją za lepszą - i tak już zostało.