Kalendarz obrzędowy
Dzień Zmarłych w Meksyku – dlaczego tam święto zmarłych jest wesołe
Meksykański Dzień Zmarłych wypada 1 i 2 listopada, czyli dokładnie…
Wypominki – skąd wzięło się wyczytywanie imion zmarłych z kartki
W polskich kościołach przez cały listopad ksiądz czyta na głos…
Halloween a Samhain – skąd wzięła się pomyłka i co z czego naprawdę wyrosło
Zdanie „Halloween to przebrany Samhain” powtarzają w Polsce i zwolennicy…
Szymon i Juda 28 października – data, po której ludzie bali się śniegu
„Na świętego Szymona i Judy boją się ludzie śniegu i…
Samhain – czym naprawdę było celtyckie święto końca roku
Zacznijmy od rzeczy, która rozstrzyga połowę nieporozumień: tej nazwy nie…
Święty Łukasz 18 października – patron malarzy i data, po której kończy się pasza
Dlaczego święty Łukasz jest patronem malarzy, skąd legenda o portrecie Maryi i czemu wół jako jedyny symbol ewangelisty nie zmieniał właściciela.
Wszystkich Świętych i Zaduszki – dlaczego to dwa różne dni i dwa różne znaczenia
1 listopada to dzień zbawionych i liturgicznej bieli, 2 listopada to Zaduszki. Skąd oba święta i dlaczego na groby chodzimy dzień wcześniej niż kalendarz?
Święta Jadwiga 15 października – data, po której ziemniak nie miał prawa być w polu
Siedem przysłów o świętej Jadwidze nie wspomina ziemniaka, a to jej dzień wyznacza koniec wykopek. Skąd ta granica i co mówią o niej pomiary przymrozków?
Fatima i cud słońca 13 października 1917 – co się wtedy wydarzyło
Co widzieli ludzie w Cova da Iria 13 października 1917, czym różnią się relacje, jakie wyjaśnienia zaproponowano i co w 1930 roku uznał Kościół.
Matka Boska Różańcowa 7 października – święto, które upamiętnia bitwę
Święto Matki Bożej Różańcowej upamiętnia bitwę pod Lepanto z 1571 roku, a datę 7 października dostało dopiero w 1913. Historia, ikonografia i fakty.
Skąd nazwa październik? Od odpadów przy obróbce lnu
Nazwa października pochodzi od paździerzy, czyli okruchów odpadających od łodygi lnu przy międleniu. Sprawdź, dlaczego to nazwa od pracy, nie od przyrody.
Michałki – 29 września jako koniec gospodarczego roku na wsi
Rok liczono od Michała do Michała, bo 29 września wypłacano służbę i kończono umowy. Michałki, zabawy przed adwentem i przysłowia z tą datą.
Co zapowiada październik – przegląd nadchodzących dat obrzędowych
Październik to jedyny miesiąc, w którym nakładają się cztery kalendarze naraz i wszystkie mówią o zmarłych. Daty, fazy i to, co je porządkuje.
Święto Środka Jesieni – chińska pełnia i legenda o bogini Chang’e
Święto wypada 25 września 2026, dzień przed astronomiczną pełnią. Legenda o Chang’e, ciasteczka księżycowe jako dar i wspólne patrzenie w tarczę.
Mabon – współczesne pogańskie święto plonów i jego korzenie
Nazwę zaproponował Aidan Kelly w latach siedemdziesiątych, a postać z „Mabinogionu” nie ma związku z równonocą. Co jest w tym święcie stare, a co nowe.
Równonoc jesienna w kulturach świata – jak świętowano zrównanie dnia z nocą?
Higan, Chuseok, Święto Środka Jesieni. Kultury bez kontaktu obchodzą równonoc podobnie, a polska wieś jako jedna z nielicznych nie miała takiego święta.
Równonoc jesienna 22 września 2026 – co oznaczała i jak ją świętowano?
W Polsce równonoc wypada 23 września o 2:05, choć źródła amerykańskie podają 22 września. To ten sam moment w innej strefie czasowej.
Dni graniczne – jak dawniej dzielono rok na połowy i ćwierci?
Cztery punkty astronomiczne i cztery daty gospodarskie dają osiem granic co sześć tygodni. Tylko równonoce i przesilenia wypadają bez ludzkiej umowy.
Święty Mateusz dodaje chłodu – przysłowia i wróżby z 21 września
Święty Mateusz dodaje chłodu, a odbiera wody. 21 września był ostatnim terminem dosiewek, a przysłowie trafnie opisuje jesienny mechanizm pogodowy.
Jom Kipur – dzień pojednania i symbolika jego obrzędów
Święto trwa od zachodu słońca 20 września do nocy 21 września 2026. Post, pięć zakazów, biała szata i obrzęd, który dał nam słowo kozł ofiarny.
Dlaczego żeniono się po żniwach – wrzesień i październik jako czas wesel
Adwent i Wielki Post wycinały z roku ponad trzynaście tygodni. Zostawały dwa okna, a tylko jesień łączyła wolny czas z pełnymi zapasami.
Wrzesień w kalendarzu słowiańskim – jakie święta wypadały w tym czasie
Nie ma żadnego źródła opisującego słowiański wrzesień. Tabela z oceną, które twierdzenia mają podstawę, a które są rekonstrukcją z ostatnich dekad.
Matka Boska Bolesna – symbolika siedmiu mieczy i przebitego serca
W Ewangelii pada jeden miecz, nie siedem. Skąd wzięła się lista siedmiu boleści, jak rozwijał się kult i czym różnią się typy przedstawień.
Podwyższenie Krzyża Świętego – geneza święta i jego ludowy wymiar
Święto nie upamiętnia ukrzyżowania, tylko odnalezienie i odzyskanie relikwii. Legenda o świętej Helenie, geneza daty i ludowe wierzenie o wężach.